እንታይ እዩዲፍዩዥንኣብ ምፍራይ? (ምስ ዝንቀሳቐስ ኣቶማት ዝሓሸ ምግባር)
ብቐሊል ኣዘራርባ፡ ኣብ ምፍርራሕ ዝርገሐ፡ ኣቶማት ወይ ሞለኪዩላት ኣብ ውሽጢ ወይ ኣብ መንጎ ደረቕ ነገራት ንኽንቀሳቐሱ፡ ንብረቶም ንምቕያር ወይ ብሓባር ክጽንበሩ ንምግባር፡ ብቑጽጽር ምጥቃም ዋዒ ምጥቃም እዩ.ንደቀቕቲ ህንጻታት ንምትብባዕ ዋዒ ምጥቃም እዩ ንፍሉይ ዕላማ ኣብ ምፍራይ ንነብሶም ዳግማይ ክስርዑ ንምትብባዕ እዩ.
ንምንታይ
ስለምንታይ እዩ ዝጠቅም?ምኽንያቱ ሓደ ሓደ ግዜ ንስኻ .ድሌትኣቶማት ንኽንቀሳቐሱ ናብ:
ሓደ ንዋት ከመይ ከም ዝመላለስ ምቕያር .(ከም ከቢድ ወይ ዝያዳ መተሓላለፊ ምግባር).
ኣዝዩ ሓያልን ስሉጥን ምትእስሳር ምፍጣርኣብ መንጎ ንዋት .ብዘይካምቕላጥ (ከም ዲፍዩዥን ዌልዲንግ).
ፍሉይ ቀመማት ኣብ ውሽጢ ወስኸሉናይ ሓደ ንብረት ገጽ.
ከመይ
ብኸመይ ይጥቀመሉ? ኣብ ፋብሪኬሽን እቶም ዓበይቲ ሰለስተ ኣፕሊኬሽናት እነሆ፤
ናይ ገጽ ምትራር / ናይ ኬዝ ምትራር (ነገራት ከቢድ ምግባር):
እቲ ጸገም፤ልዕሊ ተሪርን ንኣልባሳት ዝጻወርን ገጽ ንኽህልወካ ክፋል (ከም ማርሻ ወይ መሳርሒ) የድልየካ፣ ግን ከኣ ሕጂ’ውን ተሪር፣ ስንባደ ዝመልእ ኮር. ነቲ ገጽ ምቕላጥ (ከም ባህላዊ ምትራር) ነቲ ክፋል ኣዝዩ ተሪር ክኸውን ይኽእል ወይ ክጥምዝዞ ይኽእል እዩ.
ናይ ምዝርጋሕ መፍትሒ፤ነቲ ክፋል ኣብ ሃብታም ባእታታት (ከም ካርቦን ወይ ናይትሮጅን). የውዕሎ. እቲ ክፋል ኣቐምጦ. እቲ ሙቐት ነቲ ካርቦን/ናይትሮጅን ኣቶማት ጸዓት ይህቦ{2}} ንሳቶምዲፍዩዝ(ምንቅስቓስ)ናብ ውሽጢእቲ ናይ ገጽ ንጣብ ናይቲ ብረት.
እቲ ውጽኢት፤ተሪርን ንኣልባሳት ዝጻወርን "ኬዝ" ኣብ ላዕሊ ክፈጥር ከሎ፡ እቲ ዋና ድማ ተሪር ኮይኑ ይጸንሕ. እቶም ኣቶማት ተንቀሳቐሱአብ ውሽጢንዕኡ ንምሕያል.
ከመይ
ዶፒንግ ሴሚኮንዳክተራት (ናይ ኤሌክትሮኒክስ ስራሕ ምግባር):
እቲ ጸገም፤ጽሩይ ሲሊኮን ኣሰልቻዊ ሴሚኮንዳክተር. ትራንዚስተራት፡ ጸሓያዊ ዋህዮታት ወይ ቺፕስ ንምስራሕ፡ ብቐሊሉ ኤሌክትሪክ ዘካይድ ልክዕ ቦታታት የድልየካ (n-type) ወይ ንምዕጋት ቀዳዳት (p-type).
ናይ ምዝርጋሕ መፍትሒ፤ነቲ ሲሊኮን ዌፈር ብኣቶማት ናይ ባእታታት ከም ቦሮን (ንP-type) ወይ ፎስፈረስ (ን N-type). ኣብ ልዑል ሙቐት ዘለዎ እቶን ምጥሓን. እቲ ሙቐት ነቲ ቦሮን ወይ ፎስፈረስ ኣቶማት ይጥሕኖዲፍዩዝ ናብ ውሽጢእቲ ሲሊኮን ክሪስታል ላቲስ.
እቲ ውጽኢት፤እቲ ዶፓንት ኣበይ ከም ዝትግበርን ሙቐት/ግዜን ብምቁጽጻር፡ ዝተሓላለኸ ቅዲ ናይ N-typeን P-type ዞባታትን ትፈጥር፡ እዚ ድማ ነተን ደቀቕቲ ኤሌክትሮኒካዊ ሓንጎል መሳርሒታት ትፈጥር. ኣቶማት ተንቀሳቐሳአብ ውሽጢናይ ኤሌክትሪክ ባህሪ ንምቕያር.
ከመይ
ዝርገሐ ምውህሃድ / ምትእስሳር (ልዕሊ-ሓያላት፣ ዘይርአ መላግቦታት ምግባር):
እቲ ጸገም፤ክልተ ቁራጽ ብረት ክትጽንበር ኣለካ (ከም .ተዓጻጻፊ ናይ ነሓስ/ኣሉሚነም ባስባርንባትተርስ ወይ ስርዓተ ሓይሊ) ከምቲ ናይ መጀመርታ ብረት ሓያል ምትእስሳር፣ ልዑል መተሓላለፊ፣ ዘይምፍሳስ ድኽመት፣ ከምኡውን መብዛሕትኡ ግዜ ተዓጻጻፍነት. ባህላዊ ምውህሃድ ነቲ ብረት የፍስሶ፣ እዚ ድማ ከዳኽሞ ወይ ክስበር ክገብሮ ይኽእል እዩ.
ናይ ምዝርጋሕ መፍትሒ፤ነቲ ገጻት ፍጹም ኣጽርዮ. ኣብ ትሕቲ .ልዑል ጸቕጢ .. ንዕኦም ኣዕውዮምትሕቲናይ ምቕላጥ ነጥቦም (እዚ ቁልፊ እዩ!). እቲ ዋዒ ነቶም ኣብቲ መተሓላለፊ ዝርከቡ ኣቶማት ብረት ብጽዑቕ ከም ዝንቀሳቐሱ ይገብሮም (ዲፍዩዝ). እቲ ጸቕጢ ንዕኦም ይሕዞ.
እቲ ውጽኢት፤ኣቶማት .ዲፍዩዝ ሰገርእቲ ዶብ. ምስ ግዜ፡ እቲ መበቆላዊ ገጽ ይጠፍእ፡ ከምኡውን ስሉጥ ዝኾነ፡ጽኑዕ ሜታሉርጂካል ምትእስሳር .ቅርጽታት.ሃይፈይዲፍዩዥን ዌልዲንግ ማሽናትExcel at this for critical components like .ተዓጻጻፊ ባስባራት፣ ሓያል፣ መተሓላለፊን ድኻም ዝፃወርን መላግቦታት ምፍጣር. ኣቶማት ዝንቀሳቐሱ .ሰገርናብ ክፍልታት ንምጽንባር.
እቲ ናይ ሓባር ፈትሊ: ሙቐት እቲ መራሒ መኪና እዩ .
ኣብዚ ኩሉ መስርሕ ምፍራይ፣ሙቐት ኣገዳሲ እዩ .. ኣቶማት ተፈጥሮኣዊ "ስቲክነሶም" ክስዕርዎን ንኽንቀሳቐሱን ዘኽእሎም ጸዓት ይህብ (ዲፍዩዝ) ብመንገዲ እቲ ጽኑዕ ንብረት. ብጥንቃቐ ብምቁጽጻር፤
መጠን ሙቁት፥ክንደይ ውዑይ?
ግዜ፥ኣብቲ ሙቐት ክሳብ ክንደይ ግዜ?
ከባቢ፥እንታይ ዓይነት ጋዛት ወይ ባእታታት ኣሎ?
ፀቅጢ፥(ብፍላይ ንመወዓውዒ) እቶም ክፍልታት ብሓባር ክሳብ ክንደይ ይጽዕኑ?
...መሃንድሳት ንመስርሕ ዝርገሐ ብትኽክል ከቕንዕዎ ይኽእሉ እዮም ንማተርያላትን ክፍልታትን ክፈጥሩ ይኽእሉ እዮም ብልክዕ ዘድልዮም ባህርያት.
ብሓጺሩ፤ኣብ ምፍራይ ዝርገሐ ሓደጋ ኣይኮነን - ሓያል መሳርሒ እዩ. ኣቶማት ንኽንቀሳቐሱ ዝቆጻጸር ሙቐት ንጥቀምአብ ውሽጢንምትዕራቕ ወይ ዶፕ ንምግባር ዝሕግዙ ንብረታት፣ ወይሰገርፍጹም ንኽወሓዱ ዝገብሩ መተሓላለፍቲ፣ ኩሉ ዝሓሸ፣ ዝሓየለ፣ ከምኡውን ዝበሃግ ነገራት ንምህናጽ.
